XIII Sympozjum Odonatologiczne
Dzia這szyn, 23–26 czerwca 2016 r.

sprawozdanie autorstwa Jakuba Liberskiego
opatrzone zdj璚iami autora, Bogus豉wy Jankowskiej, Macieja G鏎ki i Grzegorza To鎍zyka.




XIII Sympozjum Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego odby這 si� w dniach 23–26 czerwca 2016 roku w tzw. Worku Turoszowskim (Kotlinie Turoszowskiej). Tegoroczne sympozjum mia這 za zadanie rozpoznanie odonatofauny w miejscu, kt鏎e pod tym wzgl璠em stanowi這 „bia陰 plam�” na mapie Polski. Dlatego te� przewidziano g堯wnie prac� w terenie, by jak najwi璚ej czasu po鈍i璚i� obserwacjom.

Organizatorami sympozjum byli w tym roku Bogus豉wa Jankowska, kt鏎a wzi窸a na siebie wszystkie sprawy kwatermistrzowskie i Grzegorz To鎍zyk — Prezes Sekcji Odonatologicznej PTE czuwaj帷y nad stron� merytoryczn�, mi璠zy innymi wyznaczy� stanowiska w terenie godne przeprowadzenia obserwacji.

Mimo bezpo鈔edniej blisko軼i pot篹nego zak豉du wydobywczego KWB Tur闚 i Elektrowni Tur闚, rejon u zbiegu granic Niemiec i Czech zachowa� r闚nie� charakter rolniczy. Elementem krajobrazu zwi您anym z przemys這w� dzia豉lno軼i� cz這wieka, s� sztuczne zbiorniki wody (np. Zbiornik Nied闚 i Zbiornik Zatonie). Zakwaterowanie mieli鄉y w Domu Kowala w Dzia這szynie pod numerem 168. Dzi瘯ujemy W豉軼icielce za go軼in� i wspania貫 ciasto :-). Wy篡wienie zapewnia豉 Restauracja Popularna. R闚nie� dzi瘯ujemy :-). Polecam specjalno嗆 zak豉du — rewelacyjne golonko.

Jednak trzynastka (kolejny numer Sympozjum) by豉 pechowa: im bli瞠j by這 terminu Sympozjum, tym wi璚ej zg這szonych ch皻nych odpada這: Pawe� Buczy雟ki i Alicja Miszta nie dojechali z powod闚 zdrowotnych, Micha這wi Wolnemu i Piotrowi Zab這ckiemu, ju� w trakcie jazdy na Sympozjum zepsu� si� samoch鏚. Ostateczny sk豉d by� nast瘼uj帷y (w kolejno軼i alfabetycznej): Olga Antczak, Maciej G鏎ka i Lucyna Stelmaszak-G鏎ka z synem Wojtkiem, Dorota Gusta, Bogus豉wa Jankowska, Jakub Liberski, Patryk Orlewski, Anna Rych豉, Adam Tarkowski, Grzegorz To鎍zyk i Jacek Wendzonka. Ania mog豉 przyjecha� tylko na jeden dzie� — 24.06 — a Jacek dojecha� 24-go wieczorem.

Wieczorem, po pierwszym dniu w terenie, przy grillu do p騧nej nocy trwa造 dyskusje „oko這wa磬owe” ;-). Najwa積iejsz� spraw� by造 oficjalne obrady Sekcji. Grzegorz zrezygnowa� ze stanowiska Przewodnicz帷ego Sekcji — postanowi� odda� spraw� w r璚e m這dych. Jednog這郾ie, przez aklamacj� Przewodnicz帷ym w nowej kadencji zosta� „m這dy doktor” ;-) Jacek Wendzonka.


 
 

Zaraz te� pierwszego wieczoru robimy zdj璚ie grupowe, aby o nim nie zapomnie�. Na zdj璚iu stoj� od lewej Patryk Orlewski i Olga Antczak, Anna Rych豉, Bogus豉wa Jankowska, Jakub Liberski i Maciej G鏎ka oraz Adam Tarkowski. Przed nimi Lucyna Stelmaszak-G鏎ka z synem Wojtkiem. W pozycji horyzontalnej dwaj Prezesi: po lewej nowy — Jacek Wendzonka, po prawej ust瘼uj帷y Grzegorz To鎍zyk. Na zdj璚iu nieobecna jest Dorota Gusta. Zdj璚ie zrobi� Maciej G鏎ka.

Pogoda uda豉 si� a� nadto ;-) Upa� by� niemi這sierny ;-) Mieli鄉y szcz窷cie, bo w sobot� pogoda ju� si� zacz窸a psu�. Nad ostatnie tego dnia (8) stanowisko nadci庵n窸y chmury. Na obiadokolacj� biegli鄉y ju� w strugach deszczu i rozwijaj帷ej si� burzy. Blisko嗆 Elektrowni Tur闚 nie ustrzeg豉 nas przed tym, 瞠 obiadokolacj� mieli鄉y przy 鈍iecach. Burza pozbawi豉 energii elektrycznej r闚nie� Dzia這szyn, co by這 o tyle nieprzyjemne, 瞠 w豉郾ie w tym czasie trwa� mecz naszej Dru篡ny Narodowej na Euro.

 
 
 
Dom Kowala w Dzia這szynie to miejsce zakwaterowania uczestnik闚 sympozjum.
(foto Jakub Liberski)
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
Obiady jemy w Restauracji Popularnej po這穎nej kilkadziesi徠 metr闚 od Domu Kowala.
(foto Jakub Liberski)
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.

 

Mimo gor帷a, w ci庵u 2 dni uda這 nam si� odwiedzi� nast瘼uj帷e stanowiska:


 
 

Stanowisko (1) Zbiornik Zatonie na S od Dzia這szyna  (UTM VS94)

 
 
Jest to du篡 zbiornik o brzegach poro郾i皻ych li軼iastym lasem. Na pierwszym planie Jakub Liberski.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Bogus豉wa Jankowska)
Na brzegach przewa瘸j� olchy i brzozy.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 
Dno i brzegi s� piaszczyste.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Nie ma tu ro郵inno軼i szuwarowej, s� tylko niewielkie p豉ty ro郵inno軼i p造waj帷ej.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 

Stanowisko (2) rzeka Piekielnik  (UTM VS94)

 
 
Uczestnicy od lewej: Adam Tarkowski, Dorota Gusta, Olga Antczak, Grzegorz To鎍zyk i Maciej G鏎ka na mostku nad Piekielnikiem. W g喚bi, mi璠zy drzewami, wida� zapor� Zbiornika Zato雟kiego.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Ola Antczak w poszukiwaniu larw. To na tym stanowisku napotkano szklarnika le郾ego Cordulegaster boltonii
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 

Stanowisko (3) potok W康olno  (UTM VS93)

 
 
Tu wa瞠k by這 naprawd� ma這, zarejestrowali鄉y tylko dwa gatunki — Calopteryx splendens i Somatochlora metallica.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Na tym stanowisku do陰czy豉 do nas Ania Rych豉, kt鏎a sp璠zi豉 z nami tylko jeden dzie�.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 
Woda w potoku p造nie bardzo wartko...
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
...czasami jest to wr璚z rw帷y potok.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 

Stanowisko (4) Nysa ㄆ篡cka i starorzecze ko這 wsi Krzewina  (UTM VS95)

 
 
W drodze nad starorzecze przez tory przechodz� Bogusia Jankowska i Adam Tarkowski. Za nimi graniczna rzeka Nysa ㄆ篡cka, a po jej drugiej stronie niemieckie miasteczko Ostritz.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Nysa ㄆ篡cka jest tu uboga w ro郵inno嗆 i wa磬i, skierowujemy si� wi璚 na starorzecze.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 
Tu wyst瘼uj� ro郵iny szuwarowe...
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
...oraz p造waj帷y ko簑ch glon闚, s� te� drzewa i krzewy.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 

Stanowisko (5) zbiornik na ha責ach  (UTM VS94)

 
 
Zrekultywowane ha責y na zdj璚iu satelitarnym (polska.e-mapa.net). Na ha責y wybra� si� samotnie Maciej G鏎ka, kt鏎y po powrocie ca貫j grupy z terenu czu� wyra幡y niedosyt wa瞠k, 鄴速� strza趾� zaznaczono zbiornik pokazany na zdj璚iu obok.
Zbiornik na ha責ach.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Maciej G鏎ka)

 

Stanowisko (6) Zbiornik Nied闚  (UTM VS95)

 
 
To ju� drugi dzie� w terenie — sobota. Wielki zaw鏚... kto� nam zabra� zalew!
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Na mapach by� zalew, ale wod� spuszczono i zosta這 sp瘯ane, lecz ci庵le grz御kie b這to i cienka rzeczka, nad kt鏎� nie ma doj軼ia.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 
Widok w kierunku wschodnim — tam jest rzeczka Witka, nad kt鏎� p鎩dziemy.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Le瘸豉 tam bardzo du瘸 ilo嗆 martwych ma鹵y — na zdj璚iu muszla chronionej szcze簑i wielkiej Anodonta cygnea.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 

Stanowisko (7) rzeka Witka  (UTM WS05)

 
 
Z analizy map satelitarnych wynika這, 瞠 trafimy na pe軟e uroku stanowisko.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Niestety nie wsz璠zie tak by這...
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 
Okaza這 si�, 瞠 w tym rejonie trwaj� szeroko zakrojone prace: opr鏂z pierwotnego, nieuregulowanego koryta rzeki trafili鄉y r闚nie� na miejsca z uregulowanym korytem i odcinki nowo wykopanego koryta.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Spowodowa這 to pewn� r騜norodno嗆 鈔odowisk.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 
W zwi您ku z pracami przy brzegu by造 r闚nie� p造tkie, ciep貫 zbiorniki powsta貫 prawdopodobnie w trakcie prowadzonych prac: st康 ten nietypowy zestaw gatunk闚 (Libellula depressa, Orthetrum albistylum i Ischnura pumilio).
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Napotykali鄉y te� ca貫 po豉cie parz帷ego barszczu sosnowskiego/olbrzymiego.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 

Stanowisko (8) Rz. Nysa ㄆ篡cka i starorzecza ko這 wsi Osiek ㄆ篡cki  (UTM VS95)

 
 
W cz窷ci po逝dniowej znajduje si� mniejszy zbiornik cz窷ciowo pokryty li嗆mi gr捫ela 鄴速ego Nuphar lutea.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
To w豉郾ie to mniejsze, po逝dniowe oczko.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 
Zbiornik p馧nocny jest znacznie wi瘯szy.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Powierzchni wody nie pokrywa 瘸dna ro郵inno嗆.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 

Stanowisko (9) Rz. Nysa ㄆ篡cka przy mo軼ie w Sieniawce  (UTM VS83)

 
 
Tu przeje盥瘸j帷 przez most graniczny Ania Rych豉 zarejestrowa豉 jeszcze trzy wa磬i.
(polska.e-mapa.net)
By造 to : Calopteryx splendens, Platycnemis pennipes i Gomphus vulgatissimus.
(polska.e-mapa.net)

 

Stanowisko (10) Potok Krzywa Struga w Dzia這szynie  (UTM VS94)

 
 
Krzywa Struga przep造wa tu� ko這 Domu Kowala, zagl康amy wi璚 tu codziennie.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)
Mimo wyra幡ych dowod闚 鈍iadcz帷ych, 瞠 w potoku p造n� r闚nie� nieoczyszczone 軼ieki, uda這 si� zaobserwowa� 4 gatunki: Calopteryx splendens, Calopteryx virgo, Ischnura elegans i Platycnemis pennipes.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Jakub Liberski)

 
 
 
Wa磬i zarejestrowane podczas Sympozjum w Dzia這szynie
(30 gatunk闚)
klikni璚ie w nazw� wa磬i powoduje przej軼ie do strony po鈍i璚onej danemu gatunkowi
 
 
 
Zygoptera

Calopteryx splendens
Calopteryx virgo
Lestes virens
Sympecma fusca
Ischnura elegans
Ischnura pumilio
Enallagma cyathigerum
Coenagrion puella
Coenagrion pulchellum
Erythromma najas
Erythromma viridulum
Pyrrhosoma nymphula
Platycnemis pennipes
 
Anisoptera

Aeshna grandis
Aeshna isoceles
Anax imperator
Gomphus vulgatissimus
Ophiogomphus cecilia — gatunek chroniony
Onychogomphus forcipatus
Cordulegaster boltonii — gatunek chroniony
Cordulia aenea
Somatochlora metallica
Libellula depressa
Libellula quadrimaculata
Orthetrum albistylum — wa磬a po逝dniowa
Orthetrum cancellatum
Orthetrum brunneum — wa磬a po逝dniowa
Leucorrhinia pectoralis — gatunek chroniony
Sympetrum sanguineum
Crocothemis erythraea — wa磬a po逝dniowa
 

   
Napotkane wa磬i oczami uczestnik闚 Sympozjum

 
Szklarnik le郾y Cordulegasster boltonii — samiec napotkany nad rzeczk� Piekielnik.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Bogus豉wa Jankowska)
Gadziog堯wka pospolita Gomphus vulgatissimus — samiec.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Bogus豉wa Jankowska)

 
Samica wa磬i p豉skobrzuchej Libellula depressa napastowana przez lecichy pospolite Orthetrum cancellatum.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Bogus豉wa Jankowska)
Samiec trzepli zielonej Ophiogomphus cecilia.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Bogus豉wa Jankowska)

 
Para lecich pospolitych Orthetrum cancellatum.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Grzegorz To鎍zyk)
Samica 鈍itezianki dziewicy Calopteryx virgo.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Grzegorz To鎍zyk)

 
Samiec lecichy pospolitej Orthetrum cancellatum i husarz w豉dca Anax imperator — te� samiec.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Grzegorz To鎍zyk)
Ten sam Anax imperator.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Grzegorz To鎍zyk)

 
Samica wa磬i p豉skobrzuchej Libellula depressa spotkana na ha責ach.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Maciej G鏎ka)
Samica lecichy po逝dniowej Orthetrum brunneum napotkana jedynie przy zbiornikach na ha責ach.
Kliknij w zdj璚ie aby powi瘯szy�.
(foto Maciej G鏎ka)